Kehanet merkezi KLAROS
Klaros; bugün hala devasa mermer parçaları ve kehanetlerin yankılandığı vadisiyle, insanoğlunun bilinmeze duyduğu merakın ve doğaüstüne olan inancının en sessiz ama en güçlü tanığıdır.
Manto’nun Gözyaşları ve Mopsos’un Ünü
Klaros’un kuruluşu, mitolojinin en hüzünlü hikâyelerinden biriyle başlar. Yunanistan’ın Thebai kentinden sürülen Apollon rahibi Teiresias’ın kızı Manto, sürgün edildiği bu topraklara gelir. Efsaneye göre Klaros’taki kutsal kaynak, kentine ve babasına hasret kalan Manto’nun gözyaşlarından oluşmuştur. Bilicilik merkezi, Manto’nun oğlu, Apollon’un kâhini Mopsos döneminde öylesine ünlenir ki; Troia Savaşı kahramanlarından Büyük İskender’e kadar herkesin kaderi bu topraklarda şekillenir. Yeni Smyrna’nın (Kadifekale) kuruluş rüyasını yorumlatmak için Apollon’a danışan Büyük İskender, kentin geleceğine buradan yön vermiştir.
"Tanrı Beni Buraya Gönderdi": Şifa ve Kehanet
Klaros sadece geleceği söylemez, aynı zamanda bedensel acılara da çare sunardı. Ünlü yazar Aelius Aristides, amansız hastalığına şifa ararken üvey babasını Klaros’a gönderir. Apollon’un kehaneti nettir: "Pergamon’daki (Bergama) Asklepios merkezine değil, şifalı suları olan Allianoi’ye git!" Aristides, bugün baraj suları altında kalan Allianoi’ye giderek iyileşir ve eserine şu sözlerle başlar: "Beni buraya tanrı gönderdi."
Klaros, MS 2. yüzyılda Batı Anadolu’yu kasıp kavuran veba salgınları sırasında da kentlerin umut ışığı olmuştur.
Dünya Vatandaşlığının İlk Adresi
Klaros’u rakiplerinden ayıran en temel özellik, kapılarının herkese açık olmasıydı. Yunanistan’daki meşhur Delphi Apollon’una sadece Hellenler (Yunanlar) başvurabilirken, Klaros’a Kuzey Afrika’dan İngiltere’ye kadar her milletten insan, yani o dönemin tabiriyle "Barbarlar" bile gelebiliyordu. Bu durum, Klaros’u Anadolu’da dünya vatandaşlığı (kozmopolitizm) kavramının uygulandığı nadir merkezlerden biri kılmıştır.
Devasa Heykeller ve Yüz Boğalık Kurbanlar
Arkeolojik açıdan Klaros, nefes kesici bir ihtişama sahiptir. Kutsal alanın merkezinde, oturur vaziyetteki 8 metrelik devasa Apollon heykeli ile yanında ayakta duran kız kardeşi Artemis ve annesi Leto, antik dünyanın heykel sanatındaki zirvesini temsil eder. Tapınağın önünde yer alan ve üzerinde demir halkaların bulunduğu yüz adet hayvan bağlama bloğu (Hekatomb), dünyada bugüne dek bulunmuş tek örnektir. Bu bloklar, aynı anda yüz boğanın kurban edildiği görkemli ayinlerin ve tanrıya sunulan büyük minnetin sarsıcı kanıtlarıdır.
İzmir’in güneyinde, denizin bittiği ve vadinin başladığı o huzurlu noktada yer alan Klaros, MÖ 13. yüzyıldan MS 4. yüzyıla kadar tam 1700 yıl boyunca antik dünyanın "Bilicilik Merkezi" olarak hizmet vermiştir. Myken döneminden Roma’ya uzanan bu süreçte Klaros, sadece bir kehanet durağı değil, aynı zamanda farklı milletlerin bir araya geldiği bir dünya vatandaşlığı meydanıdır.
